Хитойдан келган юк учун божхона тўлови 2026-йилда икки хил ҳисобланади. Жисмоний шахс курьер посилкаси учун ойига 200 $ гача ҳеч нарса тўламайди, ошган қисмига 30% (камида 3 $/кг) тўлайди. Юридик шахс ва ЯТТ эса ТН ВЭД коди бўйича бож (кийим 20%, телефон 5%, компьютер 0%), 12% ҚҚС ва БРВда ҳисобланадиган расмийлаштирув йиғимини тўлайди. Қуйида ставкалар жадвали, иккита ҳисобланган мисол ва ҳужжатлар рўйхати.
Икки йўл: посилка ёки тижорат импорти?
Божхона олдида энг муҳим савол — товар кимнинг номига ва қандай мақсадда киритилаётгани. Шунга қараб қоида, тўлов ва ҳужжат тубдан фарқ қилади.
| Мезон | Жисмоний шахс (посилка) | Юридик шахс ёки ЯТТ (импорт) |
|---|---|---|
| Мақсад | Шахсий фойдаланиш | Сотиш, ишлаб чиқариш, хизмат |
| Тўловсиз лимит | Курьер 200 $/ой, почта 100 $ | Йўқ |
| Лимитдан ошса | 30%, камида 3 $/кг (ошган қисмидан) | — |
| Асосий тўловлар | Ягона божхона тўлови + БРВнинг 2% × кг | Бож (ТН ВЭД) + ҚҚС 12% + йиғим БРВда |
| Ҳужжат | Курьер операторининг квитанцияси | ГТД, шартнома, инвойс, сертификат |
| Ким декларация қилади | Курьер оператори | Импорт қилувчи ёки божхона брокери |
| Товар сотиш ҳуқуқи | Йўқ | Ҳа, электрон ҳисоб-фактура билан |
Дўкон, Uzum ёки Абу Саҳий растаси учун келтирилган товар — ҳар доим тижорат импорти. Божхона бир хил товарнинг кўплиги, бир ойда такрорий буюртмалар, олувчининг ёши ёки манзили номувофиқлиги каби белгилар бўйича посилкани тижорат деб топади (ВМҚ-244 мезонлари) ва тўлиқ расмийлаштирувни талаб қилади.
Жисмоний шахс: 200 $ лимити қандай ишлайди?
2025-йил 1-майдан Вазирлар Маҳкамасининг 244-сон қарори (2025-йил 19-апрель) янги нормаларни киритди. Лимит транспорт турига қараб фарқ қилади:
| Кириш усули | Тўловсиз лимит | Даври |
|---|---|---|
| Халқаро курьер (карго, экспресс) | 200 $ | Бир календарь ой |
| Халқаро почта | 100 $ | Бир жўнатма |
| Ҳаво транспорти (ўзи билан) | 1 000 $ | Бир кириш |
| Темир йўл, дарё | 500 $ | Бир кириш |
| Автомобиль йўли, пиёда | 300 $ | Бир кириш |
Учта муҳим нуқта:
- Лимит жамлаб ҳисобланади. 200 $ — битта посилка учун эмас, ой давомида сизнинг PINFL рақамингизга келган барча посилкалар учун, сотувчи ва курьер сони қанча бўлишидан қатъи назар.
- Қолган лимитни текшириш мумкин. my.gov.uz порталидаги «Халқаро курьерлик жўнатмалари тўғрисида маълумот» хизмати ва «Э-Тижорат» иловасида жорий ойда қолган сумма, ҳар бир посилканинг қиймати, вазни ва курьер операторининг СТИРи кўринади. Сизга тегишли бўлмаган посилкани рад этсангиз, божхона уни чиқармайди. Бошқа одамнинг PINFL маълумотидан розилигисиз фойдаланган курьерлар жавобгарликка тортилади.
- Ошган қисмига 30%. Ягона божхона тўлови (ПҚ-4508) бож, ҚҚС ва акциз ўрнини босади: 30%, лекин камида 3 $/кг. Божхона қўмитасининг 2025-йил 29-июлдаги тушунтиришига кўра, тўлов фақат лимитдан ошган суммадан олинади.
Ҳисобланган мисол: посилка қиймати 250 $, вазни 3 кг, ой бошида лимит тўлиқ. Ошган қисм — 50 $; 30% = 15 $; килограмм бўйича минимум 3 × 3 = 9 $; каттаси олинади — 15 $. Унга курьер йиғими қўшилади: ҳар кг учун БРВнинг 2% (ВМҚ-55, 2025-йил 4-майдан), яъни 3 кг учун БРВнинг 6%. Йиғимни курьер оператори тўлайди ва одатда олувчи ҳисобига қўшади.
Режалаштирилган ўзгариш. Президентнинг ПФ-174-сон фармони («Янги божхона 2030», 2026-йил 27-август) 2027-йил 1-январдан ягона тўловни 20% га, минимумни 2 $/кг га туширади. 2026-йилда ҳали 30% ва 3 $/кг амал қилади.
Юридик шахс ва ЯТТ: бож, ҚҚС ва йиғим қандай ҳисобланади?
Тижорат импортида тўловлар уч қатламдан иборат ва кетма-кет ҳисобланади:
- Божхона қиймати = товар нархи (инвойс) + Хитойдан Ўзбекистон чегарасигача ташиш ва суғурта харажатлари.
- Бож = божхона қиймати × ТН ВЭД коди бўйича ставка (ПҚ-3818, 1-илова, ПҚ-58 таҳририда, 2026-йил 11-февраль). Кўп позицияларда «фоиз, лекин камида … $/дона (кг, жуфт)» шакли — иккисидан каттаси олинади. Хитой билан эркин савдо битими йўқ, шунинг учун MFN ставкаси қўлланади; келиб чиқиш сертификати бўлмаса, ставка икки баробар ошади.
- ҚҚС 12% = (божхона қиймати + бож + акциз) × 12%. Акциз фақат алкоголь, тамаки, ёқилғи, автомобиль, 2026-йил 1-апрелдан шакарли ичимлик, чипс ва энергетик ичимликка — оддий истеъмол товарида йўқ. Импорт ҚҚС ҚҚС тўловчилар учун ҳисобга олинади.
- Расмийлаштирув йиғими — партия қийматига қараб БРВда (ВМҚ-55, 2025-йил 31-январь):
| Партия қиймати | Йиғим |
|---|---|
| 10 000 $ гача | 1 БРВ |
| 10 000–20 000 $ | 1,5 БРВ |
| 20 000–40 000 $ | 2,5 БРВ |
| 40 000–60 000 $ | 4 БРВ |
| 60 000–100 000 $ | 7 БРВ |
| 100 000–200 000 $ | 10 БРВ |
| 200 000–500 000 $ | 15 БРВ |
| 500 000 $ – 1 млн $ | 20 БРВ |
| 1 млн $ дан юқори | 25 БРВ |
БРВ ҳар йили ўзгаргани учун суммани сўмда эмас, БРВда кўрсатамиз. ПФ-250-сон фармон (2025-йил 17-декабрь) тадбиркорларга енгиллик беради: 2026-йил 1-мартдан дастлабки декларацияда йиғим 20% кам, 1-июндан тўловни 120 кунгача кечиктириш ёки бўлиб тўлаш мумкин.
Товар турлари бўйича бож ставкалари
Қуйидаги жадвал ПҚ-3818-сон қарорнинг 1-иловасидаги (ПҚ-58, 2026-йил 11-февраль таҳрири) энг кўп сўраладиган позицияларни жамлайди. Аниқ ставка 10 хонали ТН ВЭД кодига боғлиқ — биз уни ҳар бир товар учун алоҳида текширамиз.
| Товар (ТН ВЭД гуруҳи) | Бож | Изоҳ |
|---|---|---|
| Кийим (61–62) | 20%, камида 0,5–4 $/дона | Футболка 0,5 $/дона, костюм ва палто 2–4 $/дона; болалар трикотажи (6111) 10% |
| Пайпоқ | 20%, камида 0,2 $/жуфт | |
| Чойшаб ва кўрпа-тўшак (6302) | 20%, камида 2 $/кг | |
| Пойабзал (6401–6405) | 20%, камида 3 $/жуфт | |
| Сумка ва чамадон (4202) | 20% | |
| Телефон (8517) | 5% | UzIMEI рўйхати, мувофиқлик декларацияси |
| Компьютер, ноутбук (8471) | 0% | |
| Телевизор, монитор (8528) | 10% | |
| Қулоқчин, колонка (8518) | 10%, камида 1 $ | |
| Аккумулятор (8507), зарядловчи (8504) | 5% | Литий — фақат авто ёки темир йўл |
| Кичик ошхона техникаси (8509) | 20%, камида 3 $ | Чангютгич 20%, камида 15 $ |
| Кир ювиш машинаси | 20%, камида 20 $ | Сплит кондиционер 30%, камида 50 $ |
| Чойнак, дазмол (8516) | 10% | LED лампа 15% |
| Мебель (9403) | 15%, камида 0,4 $/кг | Ўриндиқ (9401) 10%, матрас (9404) 10% |
| Ўйинчоқ (9503) | 10% | Сертификат ва СЭС |
| Косметика (3304) | 30%, камида 0,5 $/кг | Парфюмерия 30%, камида 2,5 $/кг; СЭС + ўзбекча ёрлиқ |
| Авто эҳтиёт қисмлари (8708) | 5% | |
| Саноат ускуналари (8479, 8467, 8443) | 0% | Электр мотор 5% |
| Газлама | 5–10% | |
| Пластмасса уй-рўзғор буюмлари | 20% | Керамика ва шиша идиш 15% |
Ставкалар 2026-йил 8-сентябрь ҳолатига текширилган; якуний ҳисобни божхона ГТДда тасдиқлайди.
Икки ҳисобланган мисол
100 кг кийим (400 дона футболка)
Товар нархи 1 200 $, Ивудан чегарагача ташиш 300 $ — божхона қиймати 1 500 $. Келиб чиқиш сертификати бор.
| Қатор | Ҳисоб | Сумма |
|---|---|---|
| Бож (ТН ВЭД 6109) | 20% × 1 500 = 300 $; минимум 0,5 × 400 = 200 $ | 300 $ |
| ҚҚС 12% | (1 500 + 300) × 12% | 216 $ |
| Расмийлаштирув йиғими | 10 000 $ гача партия | 1 БРВ |
| Жами божхона тўловлари | 516 $ + 1 БРВ |
Сертификатсиз бож 600 $ бўларди, ҚҚС эса 252 $ — жами 852 $. Бундай партия жисмоний шахс посилкаси сифатида ўтмайди: 400 дона бир хил товар божхона мезонлари бўйича тижорат юки.
50 та смартфон
Товар нархи 150 $ дан, жами 7 500 $, ташиш 100 $ — божхона қиймати 7 600 $.
| Қатор | Ҳисоб | Сумма |
|---|---|---|
| Бож (ТН ВЭД 8517) | 5% × 7 600 | 380 $ |
| ҚҚС 12% | (7 600 + 380) × 12% | 958 $ |
| Расмийлаштирув йиғими | 10 000 $ гача партия | 1 БРВ |
| Жами божхона тўловлари | 1 338 $ + 1 БРВ |
Қўшимча: ҳар бир телефон UzIMEI базасида рўйхатдан ўтади, партия учун мувофиқлик декларацияси керак. Жисмоний шахсга чегарада 2 дона телефон нормаси бор — 50 та телефон фақат тижорат импорти.
Қайси ҳужжатлар керак?
Ўз шартномангиз билан импорт қилганда божхонага қуйидаги пакет топширилади:
- Ташқи савдо шартномаси, EEISVO (E-Contract, my.gov.uz 96-хизмат) тизимида рўйхатдан ўтган — 2025-йил 19-майдан барча ташқи савдо ҳужжатлари шу тизим орқали юритилади; банк рўйхатдан ўтмаган шартнома бўйича тўловни ўтказмайди.
- Инвойс — товар номи, сони, нархи, валютаси, етказиб бериш шарти (EXW, FOB).
- Қадоқлаш рўйхати (packing list) — жойлар сони, брутто ва нетто вазн, ҳажм.
- Транспорт ҳужжати — CMR (авто), SMGS (темир йўл) ёки AWB (авиа).
- Келиб чиқиш сертификати — MFN ставкасини сақлаш учун; бўлмаса бож икки баробар.
- ТН ВЭД коди — 10 хонали тасниф, ҳар бир товар позицияси учун.
- Мувофиқлик сертификати ёки декларацияси, СЭС хулосаси — ТН ВЭД коди талаб қилса, декларациядан олдин.
- Электрон ГТД — божхона брокери ёки ўзингиз топширасиз; Божхона кодекси бўйича чиқариш муддати 1 иш куни (учинчи ташкилот келишувларидан ташқари).
Олдиндан тўлов мажбурий эмас — шартлар шартномада келишилади. Лекин тўлаган бўлсангиз, товар 180 календарь кун ичида келиши ёки пул қайтиши шарт (ВМҚ-283, 2020-йил 14-май), акс ҳолда жарима бошланади.
Сертификат, СЭС ва ўзбекча ёрлиқ
ВМҚ-554 (2025-йил 2-сентябрь) мажбурий сертификатлаш рўйхатини қисқартирди ва кўп гуруҳларни мувофиқлик декларациясига ўтказди. Электр буюмлар, болалар товарлари ва ўйинчоқ, косметика, озиқ-овқат ҳали ҳам мувофиқликни тасдиқлашни талаб қилади — аниқ рўйхатни ТН ВЭД коди бўйича Ўзстандарт билан текширамиз. Озиқ-овқат, косметика, болалар товарлари, полимер ва кимёвий маҳсулотга СЭС хулосаси керак — у декларациядан олдин онлайн олинади.
Сертификат ёки СЭС керак бўлган истеъмол товарларида ёрлиқ ўзбек тилида, лотин ёзувида бўлиши шарт (ПФ-140, 2023-йил 15-август, 2024-йил 1-январдан амалда); ёрлиқда импорт қилувчининг номи ва манзили кўрсатилади. Шахсий фойдаланиш учун товар ва истеъмол қадоғисиз товар бундан мустасно.
GSR Logistics нима қилади?
Биз юк ташиш, консолидация ва божхона расмийлаштируви хизматларини кўрсатамиз ва суҳбат бошидаёқ импорт қилувчи ким бўлишини аниқлаймиз:
- Шахсий посилка — курьер оператори орқали сизнинг номингизга; 200 $ лимити ва ошган қисмига 30% ҳисобини олдиндан айтамиз. Бошқа одамларнинг PINFL маълумотлари билан ишламаймиз.
- GSR импорт қилувчи — ўз шартномамиз билан расмийлаштирамиз, бож, ҚҚС ва йиғим нархга киради, сиз электрон ҳисоб-фактура билан ички сотув оласиз.
- Сизнинг шартномангиз — биз экспедитор ва брокер: ТН ВЭД кодини танлаймиз, ҳужжат пакетини етказиб берувчи билан хитой тилида тайёрлаймиз, EEISVO-да рўйхатдан ўтишга ёрдам берамиз, ГТД сизнинг номингизга чиқади.
Ҳар учала ҳолатда ҳам бож ва ҚҚС қонун бўйича тўланади — биз уни юк жўнатилишидан олдин ҳисоблаб берамиз. Батафсил: Божхона расмийлаштируви, 1688 орқали буюртма бериш ва Хитойдан юк олиб келиш.
Менежер маслаҳати. Товар рўйхатини юборишдан олдин ҳар бир позициянинг материали ва фото сурати бўлсин: ТН ВЭД коди айнан шу маълумотга қараб танланади, «трикотаж» ва «тўқима» футболка ҳар хил кодга тушади. Ва етказиб берувчидан келиб чиқиш сертификатини олдиндан сўранг — у божни икки баробар тежайди.
Ушбу қўлланма умумий маълумот учун. Ставкалар ва нормалар 2026-йил 8-сентябрь ҳолатига lex.uz ҳужжатлари бўйича текширилган; божхона қиймати ва код якуний тарзда декларацияда божхона органи тасдиқлайди. Аниқ ҳисоб учун товар рўйхатини менежерга юборинг.