Хитойдан ишончли етказиб берувчи топиш — бу уч манбадан (завод, савдо компанияси, 1688) 3–5 та таклиф йиғиш, ҳар бирини тўрт босқичда текшириш (бизнес-лицензия, экспорт ҳуқуқи, платформа статуси, завод аудити), намунани кўриш, MOQ ва нархни келишиш, шартнома тузиш ва юклашдан олдин партияни текшириш. Бу йўл одатда 2–4 ҳафта олади. GSR Logistics-нинг хитой тилида гаплашадиган ходимлари уни сиз учун босиб ўтади — комиссия буюртма суммасининг 3% дан.
Завод, савдо компанияси ёки 1688: қайси бири сизга мос?
Хитойда товар топиш осон, ишончли манбани топиш эса қийин: битта маҳсулотга юзлаб сотувчи чиқади, уларнинг ярми воситачи, нархлар икки баробар фарқ қилади. Аввал манба турини танланг.
| Мезон | Завод (工厂) | Савдо компанияси (贸易公司) | 1688 сотувчиси |
|---|---|---|---|
| Нарх | Энг паст | 10–20% юқори | Завод нархига яқин, поғонали |
| Одатий MOQ | 300–1 000 дона ёки 1 модель | 50–300 дона, аралаш | 2–100 дона |
| Ассортимент | Битта тоифа, чуқур | Кенг, турли заводлардан | Жуда кенг |
| Тил | Фақат хитой | Кўпинча инглизча ҳам | Фақат хитой |
| Ўз бренди (логотип, қадоқ) | Ҳа | Ҳа, завод орқали | Камдан-кам |
| Сифат учун жавобгарлик | Аниқ, битта манба | Тарқоқ — завод билан воситачи орасида | Платформа ҳимояси |
| Кимга мос | Доимий партия, ўз бренди, техник товар | Аралаш буюртма, кичик ҳажм, мураккаб товар | Биринчи партия, синов, маркетплейс |
Амалий қоида: биринчи партияни 1688 ёки савдо компаниясидан олинг, товар сотилишига ишонч ҳосил қилгач заводга ўтинг. 1688-да буюртма бериш тартиби — 1688 орқали буюртма бериш қўлланмасида.
Етказиб берувчини қандай текшириш керак?
Текширув тўрт босқичдан иборат; ҳар бири олдингисидан қимматроқ, шунинг учун кетма-кетлик муҳим.
- Бизнес-лицензия (营业执照). Сотувчидан лицензия суратини сўранг. Унда 18 хонали ягона ижтимоий кредит коди (统一社会信用代码), рўйхатдан ўтган капитал, ташкил этилган сана ва фаолият тури бор. Кодни gsxt.gov.cn давлат реестрида текширинг: компания мавжудми, фаолми, номи ва манзили мос келадими. Фаолият турида «生产» (ишлаб чиқариш) бўлса — завод, фақат «贸易» (савдо) бўлса — воситачи.
- Экспорт ҳуқуқи. Ҳар бир завод экспорт қила олмайди. Божхонада рўйхатдан ўтганини (海关登记) ёки экспорт агентлиги орқали ишлашини сўранг. Экспорт ҳуқуқисиз завод инвойсни ўз номидан бера олмайди — бу кейин божхона ва келиб чиқиш сертификатида муаммо туғдиради.
- Платформа статуси. Alibaba-да «Verified Supplier» белгиси учинчи томон (SGS, TÜV, Intertek) заводни жойида текширганини билдиради; профилда видео, ишлаб чиқариш майдони ва ходимлар сони кўрсатилади. Майдончада ишлаган йиллар (Голд Супплиэр), битим даражаси ва шарҳларга қаранг. 1688-да 实力商家 (кучли сотувчи) ва 工厂 (завод) белгилари, 回头率 (қайта харид улуши) 30% дан юқори бўлиши яхши белги.
- Завод аудити. Катта буюртма олдидан цехни кўринг: видео-қўнғироқ (ускуналар, омбор, сифат назорати пости), ўз ходимингиз ёки учинчи томон инспекцияси ташрифи. Ишлаб чиқариш қувватини, бошқа экспорт мижозлари қайси давлатдан эканини, сертификатларини (CE, ISO 9001, товар бўйича тест ҳисоботлари) сўранг.
Қўшимча икки белги: банк ҳисобининг номи лицензиядаги компания номи билан бир хил бўлиши шарт; сотувчи «шахсий ҳисобга тезроқ» деса — бу тўхташ белгиси. Ва манзил: заводлар шаҳар чеккасидаги саноат зонасида бўлади, савдо компаниялари марказдаги офис биноларида.
Намуна: нима учун ва қанча?
Намуна — энг арзон суғурта. У расмни эмас, ҳақиқий материал, тикув, ранг ва қадоқни кўрсатади. Завод намунани одатда 3–10 кунда тайёрлайди; нархи бир дона товардан 1,5–3 баробар қиммат, буюртма бергач кўп заводлар уни ҳисобга олади. Танланган 1–2 заводдан намуна олинг, учтадан кўп эмас — акс ҳолда танлов чўзилиб кетади.
Намунани Иву омборида қабул қиламиз: суратга оламиз, ўлчаймиз, тортамиз, видео юборамиз. Хоҳласангиз, авиа билан тахминан 5–10 кунда Тошкентга етказамиз. Тасдиқланган намунани сақлаб қўйинг — у кейин партия сифатини солиштириш учун эталон бўлади ва шартномага «тасдиқланган намунага мувофиқ» банди киритилади.
MOQ ва нарх музокараси
MOQ (minimum order quantity) — завод битта буюртмада қабул қиладиган энг кам миқдор: кийимда битта модель учун 300–500 дона, пластмасса буюмларда 1 000 дона, электроникада 100–500 дона. Уни камайтиришнинг ишлайдиган йўллари:
- бир моделни бир неча ранг ёки ўлчамга бўлиш (завод жами сонни ҳисоблайди);
- заводнинг омборидаги тайёр товарини олиш — у кўпинча MOQ-сиз сотилади;
- синов партиясига 10–30% юқори нарх таклиф қилиш ва кейинги буюртмани ваъда қилиш;
- бир хил материал ва ускунада чиқадиган бир неча моделни битта буюртмага жамлаш.
Нарх бўйича беш қоида:
- Нархни поғоналар билан сўранг: 500, 1 000, 3 000 дона учун — завод қаерда чегирма беришини кўрасиз.
- Нарх таркибини ёзма сўранг: товар, қадоқ, ёрлиқ, Хитой ичидаги етказиш, экспорт ҳужжатлари. «Ҳаммаси киради» деган нарх кейин қўшимча тўловлар билан қайтади.
- Қадоқ ва сифат талабини нархдан олдин белгиланг — арзон нарх кўпинча юпқа қадоқ ва арзонроқ материал дегани.
- Таннархдан пастга босманг: завод рози бўлади, лекин материал ёки тикувда тежайди, буни фақат товар келганда биласиз.
- Тўлов шартлари ҳам нархнинг бир қисми: 30/70 ўрнига 50/50 таклиф қилиб, 2–3% чегирма сўраш мумкин.
Incoterms: EXW ёки FOB?
Нарх таклифида етказиб бериш шарти ёзилган бўлиши шарт — у ким қаергача тўлашини белгилайди.
| Шарт | Сотувчи зиммасида | Харидор зиммасида | Йиғма юк учун |
|---|---|---|---|
| EXW (заводдан) | Товарни завод омборида тайёрлаш | Заводдан олиб кетиш, Хитой ичидаги ташиш, экспорт расмийлаштируви, бутун йўл | Энг шаффоф нарх; Иву омборигача ташишни биз ташкил қиламиз |
| FOB (портда кемага юклаб) | Хитой ичидаги ташиш, экспорт расмийлаштируви, портга етказиш | Порт ёки чегарадан кейинги йўл | Денгиз контейнери учун; қуруқлик йўлида «FOB» аслида чегарагача дегани — аниқлаштиринг |
| Қабул пунктига етказиб бериш (送货到仓库) | Заводдан қабул пунктигача (Иву, Гуанчжоу ёки Қашқар) | Қабул пунктидан Тошкентгача | Йиғма юкда энг қулай — сотувчи Хитой ичидаги ташишни ўзи тўлайди |
Йиғма юк ва авиа карго учун амалий танлов — EXW ёки «қабул пунктига етказиб бериш»: сотувчи товарни биз кўрсатган қабул манзилига жўнатади, биз уни қабул қилиб, текшириб, Тошкентга олиб келамиз. Хитойда учта қабул манзили бор: Иву, Гуанчжоу ва Қашқар — қайси бирига жўнатиш кераклигини менежер айтади. Контейнерли партияда FOB одатий; инвойсда шарт ва порт номи аниқ ёзилиши божхона қийматини тўғри ҳисоблаш учун ҳам керак.
Шартнома ва олдиндан тўлов
Завод одатда проформа-инвойс (PI) беради: товар, сони, нарх, шарт, муддат, тўлов жадвали. Катта партия учун шартнома тузинг — унда спецификация, сифат мезонлари («тасдиқланган намунага мувофиқ», нуқсон улуши чегараси), ишлаб чиқариш муддати, кечикиш учун жарима, қадоқ ва ёрлиқ талаби, текширув ҳуқуқи ёзилади.
Тўлов бўйича одатий схема — 30% буюртмада, 70% юклашдан олдин, текширув натижасидан кейин. Юридик шахс ва ЯТТ учун учта қоида:
- Ташқи савдо шартномаси EEISVO (E-Contract, my.gov.uz 96-хизмат) тизимида рўйхатдан ўтади — банк рўйхатдан ўтмаган шартнома бўйича тўловни ўтказмайди.
- Олдиндан тўлов мажбурий эмас, лекин тўлаган бўлсангиз, товар 180 календарь кун ичида келиши ёки пул қайтиши шарт (ВМҚ-283, 2020-йил 14-май). Ишлаб чиқариш муддати 60–90 кун бўлган буюртмада бу муддатни ҳисобга олинг.
- Тўлов фақат лицензиядаги компания ҳисобига. 1688 ва Alibaba-да платформа орқали тўлов (Trade Assurance) пулни товар тасдиқлангунча ушлаб туради.
Хитойга ўзингиз тўлай олмасангиз, 1688 ва Taobao-дан сотиб олиш хизмати орқали биз юанда тўлаймиз. Божхона учун шартнома, инвойс ва келиб чиқиш сертификати керак бўлади — Божхона тўловлари 2026.
Юклашдан олдинги сифат назорати
Товар заводдан чиқмасдан туриб текширилади — чиқиб кетгач даъво қилиш қийин. Уч даража:
| Даража | Нима текширилади | Қачон |
|---|---|---|
| Завод ҳисоботи | Заводнинг ўзи сурат ва видео юборади | Ҳар партияда, бепул |
| PSI — юклашдан олдинги текширув | Партиянинг 10–20% тасодифий танлаб: сони, ўлчам, ранг, функция, қадоқ, тасдиқланган намунага мувофиқлик | 70% тўловдан олдин, 3 000 $ дан юқори буюртмада |
| Иву омборида қабул | Ҳар қутини тортамиз, ўлчаймиз, очиб санаймиз; фото-ҳисобот Telegram-га келади; батафсил текширув 1 $/кг | Ҳар қабулда |
Нуқсон чиқса, завод билан юклашдан олдин келишилади: алмаштириш, чегирма ёки қайта ишлаб чиқариш. Иву омборида қабул ва текширув шартлари — Иву омбори ва сифат назорати.
GSR Logistics ходимлари қандай ёрдам беради?
Мижозларимиз хитой тилини билишлари шарт эмас. Товар топиш хизмати беш босқичда ишлайди:
- Қидирув. Расм, ҳавола ёки тавсиф бўйича Ивудаги ходимларимиз заводлар, 1688 ва Alibaba сотувчилари, Иву Футиан бозори орасидан 3–5 та таклиф йиғади: нарх, MOQ, муддат, қадоқ, сертификат.
- Текширув. Бизнес-лицензия, экспорт ҳуқуқи, платформа статуси; керак бўлса видео-қўнғироқ ёки заводга ташриф.
- Музокара. Нарх, MOQ, тўлов жадвали ва етказиб бериш шартини хитой тилида келишамиз; сиз таклифни ўзбек ёки рус тилида, жадвал кўринишида оласиз.
- Намуна ва шартнома. Намунани Иву омборида текширамиз, суратга оламиз; шартнома ва проформа-инвойсни божхона талабига мос тайёрлаймиз.
- Назорат ва етказиш. Юклашдан олдинги текширув, Иву омборида қабул ва фото-ҳисобот, кейин авто 15–25 кун ёки авиа 5–10 кун Тошкентгача, божхона расмийлаштируви билан.
Комиссия — буюртма суммасининг 3% дан; мураккаб қидирув ва завод аудити билан 5% гача (тахминий · Янгиланган: 2026-йил 8-сентябрь; аниқ фоиз шартномада ёзилади). Хизмат шартлари — Товар ва ишлаб чиқарувчи топиш.
Менежер маслаҳати. Заводга биринчи хабарингизда уч нарсани аниқ ёзинг: товар сурати ва спецификацияси, керакли сони ва мақсад бозори (Ўзбекистон). Аниқ сўровга завод аниқ нарх беради; «қанча туради?» деган саволга эса энг катта партия учун энг паст нарх келади, кейин у икки баробар ўсади.
Қўлланма умумий маълумот учун; MOQ, нарх ва муддатлар товар турига қараб фарқ қилади. 2026-йил 8-сентябрь ҳолатига текширилган.